1850-1940 | Wederopbouw | Na '65
  • architect
  • straat
  • stijl
  • functie
  • tools
  • Gereedschap

    Oosterpark 77-78

    Datering:
    1888 / 1922
    Architect:
    Elte, H.
    Bouwstijl:
    Art deco
    Oorsponkelijke functie:
    Woonhuis
    Status:
    Rijksmonument

    Twee panden uit 1888 die in 1922 verbouwd werden tot één woonhuis naar een ontwerp van Harry Elte. Opdrachtgever daartoe was de joods-Russische zakenman J.W. Barmat.

    Het interieur van dit rijksmonument is goed bewaard.

    Na enkele jaren leegstand werd het huis in 1931 in gebruik genomen als tweede Christelijke H.B.S. met 5-jarige cursus. Wellicht kreeg de gevel toen het huidige aanzicht. De school verhuisde in 1960 naar de Nobelweg, naar het gebouw van het huidige Pieter Nieuwlandcollege.

    Julius 'Judko' Barmat werd in 1889 geboren in de Oekraïne. Via Polen kwam hij in 1908 naar Nederland. Tijdens en na de Eerste Wereldoorlog exporteerde hij levensmiddelen naar Duitsland, waar hij een fortuin mee verdiende. Hij woonde hier aan het Oosterpark van 1917 tot medio 1924; daarna verhuisde hij naar Berlijn.

    Barmat had in Nederland goede contacten met de socialisten. Via hen leerde hij ook Duitse socialisten kennen, die hem behulpzaam waren bij het verkrijgen van overheidscontracten. Ook leende de socialistische Weimar-regering geld aan de investeringsmaatschappij van Barmat en zijn broer Henry. Die speculeerden daarmee in de valutahandel, wat in 1924 geheel verkeerd liep. De regering en de Pruisische Staatsbank verloren daarbij miljoenen dollars; de Barmats werd eind 1924 gearresteerd.

    Uit het daarop volgende onderzoek bleek dat Barmat diverse socialistische politici en functionarissen had omgekocht. Het schandaal was koren op de molen van de rechtse, anti-semitische pers. Julius en Henry werden in 1928 veroordeeld tot elf en zes maanden celstraf.

    Na zijn vrijlating woonde Julius afwisselend in Nederland en België (vanaf 1933 op Minervaplein 7). Het lijkt erop dat hij zijn oude stiel weer oppakte. Eind 1937 werd hij namelijk door Nederland aan België uitgeleverd, waar hij verdacht werd van verduistering en van oplichting van enkele Belgische banken. Hij was toen al ziek en overleed in 1938 in zijn Brusselse cel. Barmat werd begraven op de joodse begraafplaats in Muiderberg.

    Bronnen & links:
    Laatste wijziging:
    april 2017
    Link Twitter Facebook E-mail

    Er zijn 3 afbeeldingen in de beeldbank van het Stadsarchief die gerelateerd zijn aan dit adres.