1850-1940 | Wederopbouw | Na '65
>>>
  • architect
  • straat
  • stijl
  • functie
  • tools
  • Gereedschap

    Tuindorp in de Watergraafsmeer, gebouwd tussen 1923 en 1925. Officieel heette de wijk Tuindorp Watergraafsmeer. Omdat ongeveer de helft van de wijk uit karakteristieke betonnen woningen bestaat, werd de naam Betondorp al snel populair.

    Het dorp is opgezet rond een centraal plein, de Brink, waarop de belangrijkste straten uitkomen: Brinkstraat, Veeteeltstraat en Landbouwstraat. Op de Brink waren centrale voorzieningen, zoals een leeszaal en diverse winkels. Er kwam daar geen kerk en ook geen kroeg, in lijn met de socialistische opvattingen van Arie Keppler van de Gemeentelijke Woningdienst, de opdrachtgever.

    Het stedenbouwkundig plan werd opgesteld door Jan Gratama en Gerrit Versteeg. De circa 2000 woningen werden door diverse architecten ontworpen: naast Gratama en Versteeg waren dat Dick Greiner, J. Hulsebosch, J.B. van Loghem, H.F. Mertens, Jan Mulder jr., D. Roosenburg en H.W. Valk. Het betonnen deel werd gebouwd voor de Gemeentelijke Woningdienst, het bakstenen deel voor Eigen Haard en de Algemeene Woningbouwvereeniging.

    De reden om een deel van de woningen in beton op te trekken was tweeledig. Keppler wilde experimenteren met andere bouwmaterialen dan baksteen, en er was in die tijd grote schaarste aan juist baksteen. In totaal zijn acht verschillende betontechnieken gebruikt, de meeste met geprefabriceerde elementen.

    Terwijl elders in Amsterdam nog volop in de stijl van de Amsterdamse School werd gebouwd, pasten de architecten van Betondorp nieuwe stijlen toe, zoals Kubisme en Nieuwe Zakelijkheid.

    Betondorp werd de eerste wijk in Amsterdam waarvan het afvalwater gezuiverd werd voordat het in het milieu werd gebracht. De zuiveringsinstallatie stond aan de overzijde van de Middenweg.

    In de jaren 1980 werden de meeste betonnen woningen gerenoveerd, mede om vochtproblemen te bestrijden. Er werd een laag isolatiemateriaal aangebracht op de buitengevels.

    De bekendste Betondorpers zijn Johan Cruijff en Gerard Reve. Cruijff groeide op in een betonnen woning aan de Akkerstraat; Reve woonde als kind in drie bakstenen huizen aan de Ploegstraat. Reve vatte zijn mening over het tuindorp samen in de uitspraak "Laat elke hoop varen, gij die hier opgroeit".

    Betondorp

    Alle complexen

    Laatste wijziging:
    juni 2017