1850-1940 | Wederopbouw | Na '65
  • architect
  • straat
  • stijl
  • functie
  • tools
  • Gereedschap

    Oostelijke Handelskade

    Een bijna twee kilometer lange handelskade, aangelegd tussen 1875 en 1883. Hier was plek voor de grote stoomschepen die sinds de opening van het Noordzeekanaal in 1876 Amsterdam konden aandoen.

    Behalve veel loodsen verrezen aan de kade diverse grote pakhuizen, voornamelijk gebouwd door bedrijven die gespecialiseerd waren in het beheer daarvan: de vemen. Zo liet het Blauwhoedenveem de pakhuizen Amerika en Australië bouwen, en verrees voor het Vriesseveem het pakhuis Wilhelmina.

    Op de kop van de kade stond vanaf 1886 het prominente gebouw voor Algemene Dienst. Het westelijke deel van de kade was vooral in gebruik bij de rederij Stoomvaart Maatschappij Nederland (1870-1970). Aan het oostelijke einde vestigde zich rond 1900 de rederij Lloyd, met diverse gebouwen. Ook de KNSM had er loodsen.

    De kade was voorzien van destijds moderne machinerie, zoals een enorme mastbok en hydraulische havenkranen. Die werden aangedreven door de krachtcentrale bij de Rietlanden.

    Het Nieuws van den Dag beschreef de kade in 1881 uitvoerig. Een citaat:

    Van alles wat in de laatste jaren tot stand werd gebracht, neemt zeker dit reuzenwerk eene eerste plaats onder de gemeentewerken in. De 80 tons ijzeren mastbok op den kop der kade, wiens drie massieve pijlers zich hoog in de lucht schier tot één punt vereenigen, trekt al aanstonds onze aandacht. Hij dient tot het laden en lossen van zware voorwerpen in en uit de hier onmiddellijk aan den wal komende schepen en heeft een ontzettend draagvermogen.

    De kade waarop hij staat vormt een landtong, waarvan het oostelijk einde over 700 M. lengte aan het goederenstation in de Rietlanden is verbonden, terwijl het westelijk einde op een afstand van 70 M. van den spoorweg verwijderd blijft, waardoor eene binnenhaven van ± 1200 M. lengte wordt gevormd, en de buitenmuur langs de noordzijde, bestemd voor ligplaats der zeeschepen, 1882 M. lang is.

    Hare doorgaande breedte is 59 M., aan het westelijk einde echter tot 85 M. verbreed. Zij is langs 3 verschillende landwegen bereikbaar. De eerste, de zoo straks door ons genoemde draaibrug (bij de kop, red.); de tweede, de langste tot hiertoe gebouwde klep-bascule-brug die 10 M. spanning heeft, kruist den spoorweg en bereikt over eene draaibrug en twee vaste bruggen over de Dijksgracht het eiland Kattenburg; de derde weg eindelijk, aan het oosteinde, verbindt het landeinde der kade met het goederen-station in de Rietlanden, en over het voormalige Funen, met de stad.

    Vanaf ongeveer 1990 werd het gebied getransformeerd tot woonwijk. De laatste havenactiviteiten waren toen naar het Westelijk Havengebied vertrokken.

    Alle complexen

    Bronnen & links:
    Laatste wijziging:
    november 2019
    Link Twitter Facebook E-mail