1850-1940 | Wederopbouw | Na '65
  • architect
  • straat
  • stijl
  • functie
  • tools
  • Gereedschap

    Groente- en fruitmarkt

    In de Marnixstraat werd vanaf 1895 de Amsterdamse groente- en fruitmarkt gehouden, waar winkeliers en venters waren konden kopen van tuinders. De markt strekte zich uit tussen Rozengracht en Passeerdersgracht.

    Eerder werd de groentemarkt gehouden op de Prinsengracht, tussen Rozengracht en Looiersgracht. Dat gaf daar zoveel overlast dat de gemeenteraad al in 1878 besloot de markt te verplaatsen, naar een terrein buiten de Singelgracht. Zover kwam het echter nooit.

    De fruitmarkt werd eerder aan het Singel gehouden. Daar klaagden omwonenden dat rotte appels door de tuinders zonder omzien in de gracht werden gekieperd.

    In 1893 werd alsnog besloten de groentemarkt te verplaatsen. Niet naar het in 1878 beoogde terrein, maar naar een deel van de Marnixstraat waar eerder een gasfabriek had gestaan. Enkele maanden voor de opening in april 1895 werd besloten om ook de fruitmarkt daar een plek te geven.

    Tussen Singelgracht en Marnixstraat werden schiereilanden aangelegd, met daartussen insteekhavens. Tuinders uit de omgeving konden daar hun producten over water aanvoeren. Ook de Lijnbaansgracht werd daarvoor gebruikt. Op de schiereilanden kwamen houten loodsen.

    De blokjes huizen op de markt kregen op de begane grond magazijnruimte. De blokken op de koppen van schiereilanden waren dieper dan de blokken op de koppen van insteekhavens.

    Op het terrein waar nu een plantsoentje is, werd in 1897 een volkskoffiehuis gebouwd. Het werd geëxploiteerd door groentekoopman B.A. Grotegoed.

    De nieuwe markt werd gehouden tussen vijf uur en half negen 's ochtends, en trok veel bezoek. Toenemend verkeer (trams moesten elke dag worden omgeleid) en zorgen over hygiëne deden de gemeente na enkele decennia besluiten de straatmarkt te sluiten en over te brengen naar een overdekte hal. Daarvoor werd in de jaren 1930 in West het Markthallen-complex gebouwd.

    Op het meest zuidelijke deel van de markt werd in 1940 een nieuw hoofdbureau van politie gebouwd. De haventjes werden gedempt. Op de oude 'Appeltjesmarkt' kwam in 1957 het busstation, en zo'n tien jaar later ook de Europarking. Het voormalige koffiehuis werd na een brand afgebroken, circa 1990. De laatst overgebleven loods, achter het breedste blok, werd in ongeveer 2008 gesloopt.

    NB: bij een renovatie in 2014/2015 werd de nummering gewijzigd.

    Alle complexen

    Laatste wijziging:
    september 2015
    Link Twitter Facebook E-mail