1850-1940 | Wederopbouw | Na '65
  • architect
  • straat
  • stijl
  • functie
  • tools
  • Gereedschap

    Zandpad 3a

    Datering:
    1920
    Architect:
    Publieke Werken
    Bouwstijl:
    Invloed verstrakte Amsterdamse School
    Oorsponkelijke functie:
    Lijkenhuis en laboratorium
    Status:
    -

    Gebouwd als lijkenhuis en pathologisch-anatomisch laboratorium van het (inmiddels gesloopte) Tesselschadeziekenhuis, het gemeentelijke ziekenhuis dat op de hoek Tesselschadestraat/Stadhouderskade stond.

    Op de begane grond waren een wachtkamer, rouwkapel, toonkamer, kistenbergplaats, en twee lijkenkelders, waarvan één speciaal voor Joden, met een aparte ruimte om een wake in te houden. Het laboratorium, inclusief sectiezaal, was op de eerste verdieping.

    Het bovenste gedeelte, te herkennen aan de lichtere steen, is na 1991 toegevoegd.

    In 1937, na sluiting van het ziekenhuis, werd het gebouw ingericht met rouwkamers van de Amsterdamsche Bond van Begrafenisondernemers. De rouwkamers bleven tot 2015; sindsdien wordt het pand verhuurd als kantoorruimte.

    Dit pand is een van de weinige concrete herinneringen aan het Tesselschadeziekenhuis. Dat werd gesticht in 1919/1920 om tijdelijk te voldoen aan de groeiende vraag naar plekken in ziekenhuizen, totdat elders een permanente oplossing zou zijn gevonden. Hiertoe werd het Diaconieweeshuis van de Hervormde gemeente aangekocht en verbouwd, samen met enkele woonhuizen in de Tesselschadestraat.

    De geschiedenis van dat weeshuis gaat terug tot 1657, toen de diaconie een weeshuis opende op de hoek Amstel/Zwanenburgwal, waar nu de Stopera staat. In 1882 werd een tweede weeshuis geopend aan de Tesselschadestraat, naar een ontwerp van A.N. Godefroy, op een terrein voor de Leidsepoort waar eerder enkele lustoorden stonden.

    In 1918 was het pand te groot geworden. De gemeente wilde het wel kopen, als plek voor een noodziekenhuis. Het weeshuis verhuisde naar de Keizersgracht en later (1933) naar een nieuw pand in de Volkerakstraat in Zuid (ontwerp G. Friedhoff, inmiddels gesloopt).

    In de jaren '20 en '30 werd het Wilhelmina Gasthuis uitgebreid, waarmee het ziekenhuis in de Tesselschadestraat minder noodzakelijk werd. Het werd in 1939 het hoofdkantoor van het gemeentelijke energiebedrijf. In de jaren 1980 werd het gesloopt om plaats te maken voor het woon-winkel-kantoorgebouw Byzantium, een ontwerp van Rem Koolhaas.

    Bronnen & links:
    Laatste wijziging:
    mei 2020
    Link Twitter Facebook E-mail

    Er zijn 7 afbeeldingen in de beeldbank van het Stadsarchief die gerelateerd zijn aan dit adres.

    Zoeken