1850-1940 | Wederopbouw | Na '65
  • architect
  • straat
  • stijl
  • functie
  • tools
  • Gereedschap

    Warmoesstraat 139

    Datering:
    1866 / 1892 / 1904
    Architect:
    Laarman, P.F. / A.L. van Gendt / Gebroeders Van Gendt
    Bouwstijl:
    Neoclassicisme XIXB
    Oorsponkelijke functie:
    Sociëteit
    Status:
    Rijksmonument

    Complex met een sociëteitsgebouw (nu galerie W139), een poortgebouw links daarvan, en een toneelgebouw op het binnenterrein.

    Het rechtergebouw, van origine zestiende-eeuws, was al enige tijd in gebruik als sociëteit "De Vereeniging" toen het in 1866 een nieuwe voorgevel kreeg, ontworpen door Laarman. Het had toen nog slechts twee bouwlagen. Drie jaar later ontwierp Laarman ook het poortgebouwtje, dat toegang gaf tot het binnenterrein met de toneelzaal. In de sociëteit vonden allerlei bijeenkomsten plaats, waaronder vergaderingen en veilingen.

    Het complex werd in 1881 eigendom van de Vereeniging voor den Effectenhandel, die hier in 1876 was opgericht. De vereniging kocht het met het idee er wellicht een eigen beursgebouw van te maken. Terwijl de gemeente delibereerde over de bouw van een nieuw algemeen beursgebouw, werd de sociëteit verhuurd aan theaterondernemer W.A. Muller, die het exploiteerde als volkstheater "De Vereeniging".

    In 1892 had de gemeente uiteindelijk besloten een nieuwe beurs te bouwen, op het Damrak. De Vereeniging voor den Effectenhandel hoefde zodoende geen eigen beurs te bouwen, maar betrok nu wel Warmoesstraat 139 als sociëteit. Daartoe werd het door A.L. van Gendt verbouwd. Vermoedelijk kreeg het gebouw toen de extra verdiepingen. Muller moest vertrekken; hij verhuisde zijn theater naar de Kalverstraat.

    In 1903 was de beurs op het Damrak gereed en vertrokken de effectenhandelaars. Het complex in de Warmoesstraat werd nu gekocht door Muller, die het liet verbouwen door de zonen van Van Gendt. Het werd in de volgende decennia onder meer gebruikt als variététheater "Folies Bergères" en als katholieke bioscoop.

    Rond 1930 werd het gekocht door De Bijenkorf, die er een magazijn in vestigde. De aankoop was niet alleen praktisch maar ook strategisch: het warenhuis zag het blok, dat bekend staat als het Blaauwlakenblok, als plek voor een mogelijke uitbreiding. In 1979 werd het gekraakt; sindsdien is er in het voorhuis een galerie. De toneeltoren is verbouwd tot woonruimte.

    Bij een renovatie in 2007 werd het verdwenen deel boven de eerste verdieping hersteld.

    Laatste wijziging:
    mei 2017
    Link Twitter Facebook E-mail

    Er zijn 20 afbeeldingen in de beeldbank van het Stadsarchief die gerelateerd zijn aan dit adres.