1850-1940 | Wederopbouw | Na '65
  • architect
  • straat
  • stijl
  • functie
  • tools
  • Gereedschap

    Havenstraat 6

    Datering:
    1890
    Architect:
    Metzelaar, W.C.
    Bouwstijl:
    Oorsponkelijke functie:
    Gevangenis
    Status:
    Gemeentelijk monument

    Het Huis van Bewaring in de Havenstraat. Het gebouw heeft een kruisvormige plattegrond met op de kruising een koepel. De vormgeving is sober; het rijkswapen op de voorgevel vormt de enige decoratie. Er was plaats voor 200 gevangenen.

    De cellen bevonden zich in de drie lange vleugels. De kortere vleugel aan de Havenstraat bood ruimte aan onder meer administratie en ziekenverzorging. Op de eerste verdieping was een kerkzaal met 144 cabines voor de gevangenen. Die opstelling was een uitvloeisel van de destijds net in wetgeving vastgelegde gedachte dat afzonderlijke, cellulaire opsluiting beter was voor de bezinning dan collectieve opsluiting. Gevangenen werden dus zoveel mogelijk uit elkaar gehouden.

    Oorspronkelijk was het een strafgevangenis, als opvolger van de gevangenis aan de Weteringschans. In 1940 werd het een huis van bewaring (hvb), waar (nog) niet veroordeelde verdachten hun rechtszaak mochten afwachten. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat onder meer Hannie Schaft hier opgesloten.

    In de jaren 1980 was het hvb enige tijd gesloten en werd het zelfs verkocht, aan de gemeente. Het werd toen onder meer gebruikt door het Internationaal Folkloristisch Danstheater en door de Baghwan-beweging. Toen er echter een landelijk cellentekort ontstond, kocht het Rijk het gebouw snel weer aan en ging het huis na een verbouwing in 1987 weer open. Toen zijn ook de non-descripte vleugels oost en west toegevoegd; daartoe werden enkele directiewoningen afgebroken.

    In oktober 2013 werd het gebouw weer gesloten. Het werd in 2017 verkocht aan de British School of Amsterdam, een Engelstalige school met Britse curricula.

    Architect Willem Metzelaar werkte als ingenieur-architect voor het ministerie van Justitie. Eerder vervulde zijn vader Johan Metzelaar die functie. Willem ontwierp onder meer de koepelgevangenis in Haarlem, en enkele woningen voor personeel van de gevangenis aan de Amstelveenseweg en Vaartstraat.

    Bronnen & links:
    • Monumentenbeschrijving bMA, 2014.
    Laatste wijziging:
    februari 2018
    Link Twitter Facebook E-mail

    Er zijn 187 afbeeldingen in de beeldbank van het Stadsarchief die gerelateerd zijn aan dit adres.