>>>
  • architect
  • straat
  • stijl
  • functie
  • periode
  • tools
  • Versleep de schuif om een periode te selecteren.

    Selectie: t/m . Gevonden:   items.

    Schuif met vaste breedte: , jaar.

    Gereedschap

    Oranjesluizen. Noorder IJdijk

    Datering:
    1866-1872
    Architect:
    Dirks, J.
    Bouwstijl:
    Oorsponkelijke functie:
    Sluizen
    Status:
    -

    De Oranjesluizen liggen tussen Binnen- en Buiten-IJ. Ze zijn gebouwd om het water in het Noordzeekanaal op peil te kunnen houden. Opdrachtgever was de Amsterdamsche Kanaal-Maatschappij, die het gehele Noordzeekanaal liet graven.

    Het ontwerp van de sluizen is vermoedelijk gemaakt door ir. Justus Dirks, als deel van zijn ontwerp van het kanaal. J.G. van Gendt jr. was sectie-ingenieur voor de werken ten oosten van Amsterdam; en de waterbouwkundige Johannis de Rijke was aangesteld als opzichter van het werk aan de sluizen. Hij zag onder meer toe op het heien van ruim 8000 palen.

    De symbolische eerste steen werd in 1870 gelegd door koning Willem III, nadat er al jaren gewerkt was aan de funderingen. Op 18 maart 1872 werd het complex in gebruik genomen. Vervolgens werd de dijk tussen de sluizen en de Stadsrietlanden gesloten (het Zeeburgereiland en het Merwedekanaal bestonden nog niet), en was het Afgesloten IJ een feit.

    Toen ook de sluizen in IJmuiden gereed waren (1874), was het Noordzeekanaal klaar en begon een nieuwe fase in de geschiedenis van de Amsterdamse haven, en daarmee van de stad. De haven was toen weer bereikbaar voor grotere zeeschepen, hetgeen de economie een flinke opwaartse duw gaf.

    Ten noorden van de drie schutsluizen waren drie maalsluizen gebouwd, met elk een stoomgemaal. Daarmee kon het waterpeil van het afgesloten IJ gecontroleerd worden.

    Ten zuiden van de schutsluizen kwam in 1895 een nieuw stoomgemaal gereed. Het had zes schepraderen en was tot in de jaren '40 in dienst. In 1968 werd het weer in werking gesteld, zij het nu aangedreven door dieselmotoren. In 1990 werd het definitief gesloopt; het werk was in 1975 overgenomen door een nieuw gemaal in IJmuiden.

    Het complex bestaat tegenwoordig uit drie kleinere sluizen voor de kleine beroepsvaart en de pleziervaart, een grotere sluis voor de binnenvaart (de Willem-Alexandersluis uit 1995), en twee vispassages. Het werd tussen 1997 en 2000 gerenoveerd.

    Bronnen & links:
    • Beschrijving: Het Nieuws van den Dag 15-9-1871, (Delpher) resolver.kb.nl/…
    • Aanbesteding gemaalgebouwen: De Tijd 9-9-1893, (Delpher) resolver.kb.nl/…
    • Herinwerkingstelling: De Waarheid 2-5-1968, (Delpher) resolver.kb.nl/…
    • A. Hendrichs, E.W. de Jong: Herinneringsboekje uitgegeven bij de 25-jarige herdenking van de openstelling van het Noordzee-kanaal, 1901.
    Laatste wijziging:
    mei 2018
    Directe link Twitter Facebook E-mail